Duyệt Thị Đường - Nhà hát lâu đời trong gắn liền với nhã nhạc cung đình Huế

Duyệt Thị Đường một trong những nhà hát cổ nổi tiếng được xây dựng dưới thời nhà Nguyễn. Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc đặc trưng của công trình Huế xưa mà còn được trải nghiệm nghệ thuật cung đình đặc sắc - thứ mà xưa kia chỉ các vua quan mới được thưởng thức.

Tiến trình lịch sử của nhà hát trong gần một thế kỷ

Năm 1926, Vua Minh Mạng cho xây nhà hát Duyệt Thị Đường làm nơi tổ chức màn trình diễn sân khấu cho các buổi lễ, yến tiệc lớn trong hoàng cung như lễ tứ tuần của các hoàng đế đương triều. Sau nhiều lần sửa chữa từ năm 1929, năm 1963, Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã cải tạo khu vực này thành cơ sở giảng dạy thuộc Trường quốc gia âm nhạc Huế. 

Trải qua bao phen bon đạn từ các cuộc chiến tranh, kiến trúc Duyệt Thị Đường bị tàn phá hoàn toàn. Cho đến năm 1995, nơi đây mới được trùng tu, phục dựng lại trạng thái ban đầu.Năm 2004, Trung tâm bảo tàng di tích Cố đô Huế cho phép Duyệt Thị Đường hoạt động trở lại nhằm quảng bá văn hóa truyền thống độc đáo tại Huế.

Khám phá kiến trúc tại nhà hát truyền thống Duyệt Thị Đường

Chiêm ngưỡng kiến trúc bên ngoài nhà hát cổ lớn nhất thời nhà Nguyễn 

Được xây cất trên nền nhà cũ của nhà hát Thanh Long Đường, Duyệt Thị Đường có tổng diện tích lên đến 1182 m2. Bên phải nhà hát là Ngự y viện - nơi điều chế thuốc chữa bệnh cho hoàng tộc. Bên trái là Sở Thượng Thiệu - là phòng chế biến đồ ăn của hoàng cung.

Nhìn từ trên cao xuống Duyệt Thị Đường có dạng hình chữ nhật có chiều dài 45,9m và chiều rộng 34,5m. Xung quanh tòa nhà và các viện sở là sân lát gạch đỏ thắm. Nhà hát được nối đến các cung thông qua những lối đi được lợp ngói cùng lát gạch.

Nhìn theo hướng chính diện, hai tượng rồng bằng đá đứng ở hai bên chiếc lư hương to - dùng để thắp hương tưởng nhớ các vị vua mỗi khi du khách ghé thăm nơi đây. Sau lư hương là cây đèn được chạm trổ công phu với bốn thân rồng bay theo tứ phía bắc - nam - đông - tây. Mỗi con đạp chân lên một quả cầu vàng tượng trưng cho trời. 

Nghệ thuật khảm gốm cũng được thể hiện sắc nét trên mái hiên, hai cửa sổ cùng vòm thoái khí. Với màu sắc chủ đạo là vàng, xanh dương và trắng đục, tất cả hòa quyện lại khiến cho những mảnh gốm trở thành những điểm nhấn nổi bật trên bức tranh nhà hát cổ điển.

Mãn nhãn với nội thất bên trong Duyệt Thị Đường

Duyệt Thị Đường được chia làm ba gian phòng. Khi bước chân qua cửa chính nhà hát, bạn sẽ thấy một khán đài gồm hai dãy ghế, mỗi dãy 8 hàng. Ở hai bên trái - phải của khán đài là các đồ lưu niệm gồm hai bộ trang phục, dụng cụ biểu diễn và tư liệu ảnh lịch sử được bảo quản trong tủ kính.

Nhà hát được dựng bởi các cột xà lim có họa tiết rồng uốn lượn cao khoảng 25 thước. Mỗi một cột xà được treo một bức tranh thủy mặc được đặt trong khung rồng dát vàng. Đỉnh các cột xà được chạm khắc tinh vân xoáy ốc - một họa tiết thiết kế điển hình nhưng chưa bao giờ lỗi thời trên các công trình kiến trúc cổ xưa và hiện đại.

Trên nóc nhà được treo những chiếc đèn lồng hình lập phương. Khi phát sáng, đèn tỏa ánh hoàng quang theo tám hướng vô cùng huyền ảo. Sân khấu nằm ở cuối nhà hát, có bục để đi lên và có hàng rào gỗ bao quanh. Hai bên sân khấu là trống, chuông và chiêng.

Lưng sân khấu là một tấm gỗ được điêu khắc tỉ mỉ với ảnh chính diện là hình con rồng ẩn hiện trong mây. Hai bên rìa lưng là hai con rồng bay lên mặt trời được đặt chính giữa. Chân lưng được gắn dải đèn LED xanh chiếu hắt từ dưới lên khiến cho tấm gỗ trở nên một bức tranh phong thủy đầy sống động.

Phía sau lưng sân khấu là cầu thang đi lên tầng hai của gian hát. Trên đây là mái đình nhỏ với bức phù điêu khắc tên nhà hát bằng chữ nôm theo nghĩa việt là “Duyệt Thị Đường”. Gần đó, hai dải lồng đèn được bài trí như hai mảnh rèm nhỏ tạo nên nét thơ mộng, mềm mại cho phía trên sân khấu. 

Tầng hai của Duyệt Thị Đường được chia làm ba mặt. Khu vực hành lang hẹp bao quanh bốn bức tường nhà hát. Đây là nơi khách tham quan có thể nhìn xuống sân khấu và khán đài. Hai phòng còn lại là nơi chứa nhạc cụ cùng trang phục biểu diễn. Ngăn cách giữa các gian là những màn che in hình rồng vàng uốn lượn - một hình ảnh mỹ thuật phổ biến trong các kiến trúc cung đình.

Kinh nghiệm xem kịch ở Duyệt Thị Đường - nhà hát lâu đời nhất tại Huế

Một số thông tin về dịch vụ tham quan nhà hát Duyệt Thị Đường.

Địa chỉ:

Nhà hát cổ xưa nằm trên đường Đoàn Thị Điểm, thành phố Huế, Thừa Thiên Huế.

Lịch trình các suất biểu diễn:

  • Suất 1: 9h00 – 9h45
  • Suất 2: 10h00 – 10h45
  • Suất 3: 14h30 – 15h15s
  • Suất 4:15h30 – 16h15

Giá: 200.000 VNĐ / 1 khách/ 1 suất trình diễn.

Các tác phẩm trình diễn tại Duyệt Thị Đường

Sau khi được khôi phục hoạt động vào năm 2004, nhà hát đã nghiên cứu và sưu tầm lại các điệu múa cổ, các trích đoạn Tuồng cùng nhã nhạc cung đình. Một số tác phẩm độc đáo đã được phục dựng có thể kể đến như: Nữ tướng xuất quân, Phú lục địch, Sơn Hậu, đại nhạc, tiểu nhạc,... Ngoài ra, nhà hát cũng sáng tạo ra nhiều nhạc phẩm mới dựa trên nền nhạc cổ. Điển hình là vở.

Lưu ý khi trải nghiệm xem kịch tại nhà hát lớn nhất triều Nguyễn

  • Ăn mặc lịch sự khi vào gian hát.
  • Tìm hiểu sơ qua về nghệ thuật, kiến trúc cung đình nơi đây.
  • Đặt vé trước khi vào xem, tới trước giờ bắt đầu suất chiếu khoảng 5 - 10 phút để có thời gian tham quan nội thất bên trong Duyệt Thị Đường.
  • Tìm hiểu nguồn gốc lịch sử của các tác phẩm chuẩn bị xem, để có trải nghiệm thưởng thức tốt hơn.
1 lượt thích
Bình luận